04/10/2019
Trong số những loại cà phê hạt đắt giá nhất thế giới có vài loại không được thu hoạch theo kiểu thông thường – hái quả chín trên cành đem phơi – mà qua ngả… tiêu hóa của động vật hay chim chóc, chẳng hạn cầy hương hay chồn (ở Việt Nam, Indonesia), chim jacu (loài chim đặc hữu thường sống trong các đồn điền cà phê ở Brazil), thậm chí là voi (ở Thái Lan).
Còn trường hợp của ông Jaão Neto, chủ trang trại trồng cà phê Fazenda Santo Antônio ở bang São Paulo, Brazil thì hoàn toàn tình cờ. Sau khi ông Neto ngưng sử dụng thuốc trừ sâu một vụ mùa cà phê thì những con chuột lang (critter) lâu nay mất dạng bắt đầu xuất hiện.
Theo ông, tất cả những sinh vật quay trở lại với trang trại của ông rất cần thiết cho “sự tái cân bằng tự nhiên đã bị hủy hoại bởi việc độc canh cây cà phê”. Vì vậy, khi những đàn kiến xuất hiện trên cây cà phê trong trang trại, ông Neto không bận tâm hay tìm cách tiêu diệt chúng.
Khi Neto quan sát gần hơn, ông nhận thấy những đàn kiến bò lên thân cây, “hái” những quả chín mọng và hè nhau tha về tổ của chúng. Và ông hiểu ra rằng, lũ kiến đã dùng lớp thịt ngọt ngào của trái cà phê chín nuôi đám ấu trùng kiến và loại bỏ hạt cà phê xuống các gốc cây. Thế nhưng lúc đó Neto và ông Hasegawa, một doanh nhân người Nhật đối tác làm ăn với Neto, chưa rõ hạt cà phê mà lũ kiến thải bỏ có gì khác với hạt cà phê thông thường.
Để tìm câu trả lời, Hasegawa quyết định rang xay vài kg “cà phê kiến” dành riêng cho ông, cho ông Neto và các con cùng một số bạn hữu có mặt ở trang trại Fazenda Santo Antônio lúc đó. Do không có cái máy rang cà phê giống như những máy hiện đại thường thấy ở các quán cà phê khắp nơi, Hasegawa phải dùng một máy rang nhỏ, kiểu cũ mà ông Neto mua nhiều năm trước.
Cả nhóm người được thưởng thức mẻ “cà phê kiến” đầu tiên đều tỏ ra hết sức ngạc nhiên về chất lượng của nó, trong khi Hasegawa – theo lời Neto – cứ như đang cầm trên tay một viên đá quý hiếm! Đến lượt ông Neto thử cuối cùng, với tách “cà phê kiến” trên tay ông lẩm nhẩm những lời như nghi thức khấn nguyện trước khi uống.
“Đó là thứ cà phê khác biệt và thật hài lòng về hương vị. Dù tôi không phải người chuyên nếm thử cà phê, tôi rất thích nó”, ông Neto nói. Những người đã uống đều đồng ý hương vị tách cà phê là tuyệt hảo. Ngoài vị chua-chát của trái cà phê đã được khử hết, hạt “cà phê kiến” có mùi thơm nhẹ của hoa nhài.
Bà Renner cho biết: “Phát hiện của chúng tôi là loài kiến còn tích cực thu hoạch trái cà phê và biết trồng hạt cà phê trong “vườn cây nội thất” của chúng bằng cách chèn hạt vào các chỗ nứt vỡ trên vỏ cây”.
Nghiên cứu của bà Renner với sự cộng tác của nghiên cứu sinh tiến sĩ Guillaume Chomicki cho thấy sự cộng sinh giữa kiến và cây cà phê ở Fiji diễn ra thường xuyên. Nghiên cứu cũng đưa ra giả thuyết có nhiều loại kiến khắp thế giới có mối liên kết như thế với cây cà phê mà trường hợp ở trang trại của ông Neto là một ví dụ tiêu biểu.
Nhiều nhà nghiên cứu còn tìm thấy vài loại cà phê, đặc biệt là cà phê Arabica có hương hoa thu hút một số loài kiến vốn ưa thích mùi hoa như Tapinoma indicum, Monomorium pharaonis và Solenopsis geminata.
Nguồn Báo Mới
