16/06/2026
Có mấy người bạn thân nghe bài "Lời Ru Cho Một Dòng Sông Cũ" rồi nhắn rằng họ xúc động bởi câu:
"Nó đâu hay mình vừa mất
Một nửa hơi người, mẹ gối chiếc vắng cha..."
"Sao lại là 'một nửa hơi người'?"
Thật lòng mà nói, để tìm được bốn chữ ấy, tôi đã đi lang thang trong suy nghĩ của mình suốt cả tuần, lúc nào cũng chụp bút viết hết chữ này đến chữ khác .
Tôi từng viết là "mất cha".
Tôi từng viết là "vắng một mái nhà".
Tôi từng viết là "thiếu cha".bla bla
Tôi từng viết hàng chục, thậm chí hàng trăm cách diễn đạt khác nhau.
Nhưng rồi đều xóa.
Bởi viết ra, hát lên tôi đều cảm thấy chưa đủ đau.
Chưa đủ thật. Chưa đủ gần với những gì con người cảm nhận khi mất đi một người thân.
Một buổi trưa, khi vào quán cà phê, vừa ngồi xuống ghế, thấy hơi người còn ấm ấm .., tôi chợt nghĩ rằng thứ mất đi không chỉ là một con người.
Mà là hơi ấm
Là tiếng bước chân mỗi chiều.
Là chiếc ghế vẫn đặt đó nhưng không còn ai ngồi.
Là tiếng ho giữa đêm.
Là tiếng gọi nhau trong bữa cơm.
Một người ra đi, căn nhà không chỉ mất một người.
Mà mất đi một phần hơi thở của chính nó.
Và rồi câu hát ấy xuất hiện:
"Một nửa hơi người..."
Khi viết được bốn chữ đó, Cám giác tôi sướng lắm. tôi biết mình không cần viết thêm gì nữa.
Bởi vậy viết ra một bài hát cũng khá vất vả đó anh em, mọi người ha.
Với tôi một câu hát đúng có giá trị hơn một trăm câu hát hay.
Thường thì người ta nghĩ rằng một bài hát được viết trong vài giờ.
Có thể đúng với phần giai điệu.
Nhưng với tôi, một bài hát được hình thành từ nhiều năm quan sát, đi , lắng nghe và tích lũy.
Là những đứa trẻ tôi từng gặp.
Là những người mẹ tôi từng nhìn thấy.
Là những câu chuyện chiến tranh tôi từng nghe từ những mái đầu bạc. Từ Youtube hàng ngày vào mỗi sáng.
Là những đêm thức trắng chỉ để sửa một chữ.
Có những lúc tôi không viết, chỉ đi lang thang .
Nhưng thật ra tôi vẫn đang sáng tác.
Lúc đó,Tôi đang đi tìm.
Đi tìm một hình ảnh đủ thật , để lòng mình thấy xúc động.
Đi tìm một nỗi đau .....đủ người.
Đi tìm một câu hát có thể chạm đến trái tim người khác.
"Lời Ru Cho Một Dòng Sông Cũ" ra đời cũng như vậy.
Tôi không muốn viết một bài hát về chiến tranh để kể chiến công.
Tôi không muốn đứng về bên nào để phán xét đúng sai.
Tôi chỉ muốn nhìn chiến tranh bằng đôi mắt của những người ở lại.
Một đứa bé đứng bên cầu.
Một người mẹ gối chiếc.
Một người cha nằm lại giữa cánh đồng.
Chỉ vậy thôi.
Bởi sau tất cả mọi cuộc chiến, điều còn lại trong ký ức con người không phải tiếng súng.
Mà là những khoảng trống.
Đó cũng là lý do tôi chọn viết bài hát ở giọng Trưởng.
Nhiều người ngạc nhiên vì sao một ca khúc đau như vậy lại không chìm hẳn trong giọng thứ.
Bởi tôi không muốn biến nó thành một bản tuyệt vọng.
Tôi muốn trong nỗi buồn ấy vẫn còn một tia sáng.
Giống như sau một đêm dài, con người vẫn mong mặt trời mọc.
Giống như người mẹ dù nước mắt còn đó vẫn phải sống tiếp vì con.
Cho nên vòng hợp âm D – Bm – G – A7 cứ lặp lại.
Về phần giai điệu. Tôi chọn tone Trưởng để viết cho bài này.
D trưởng là ánh sáng.
Bm là bóng tối.
Ánh sáng và bóng tối đi cùng nhau như đời sống.
Đau thương và hy vọng đi cùng nhau như con người.
câu hát mà tôi và vài người bạn tâm đắc nhất trong toàn bộ bài hát không phải câu buồn nhất.
Mà là:
"Xin trả nụ cười trong mắt em thơ..."
Tôi không xin chiến thắng.
Không xin giàu sang.
Không xin điều gì lớn lao.
Tôi chỉ xin một nụ cười trẻ nhỏ.
Bởi nếu một ngày nào đó trẻ con còn được cười, còn được chạy nhảy dưới bầu trời bình yên, thì đó đã là điều đẹp nhất.
Khi khép lại bài hát bằng câu:
"Cho nước mắt thôi thành dòng sông cũ..."
Tôi mong những giọt nước mắt của nhân loại rồi sẽ trở thành quá khứ.
Một dòng sông đã chảy qua.
Một nỗi đau đã đi qua.
Một bài học đã đi qua.
Để những đứa trẻ đứng bên cầu sau này không còn phải chờ ai nữa.
Nếu có điều gì tôi muốn gửi gắm qua "Lời Ru Cho Một Dòng Sông Cũ", thì đó là:
Xin hãy thương nhau khi còn có thể.
Bởi một người mất đi không chỉ là một con người.
Đôi khi, đó là cả một nửa hơi người của một mái nhà.
