19/06/2026
CHÁNH NIỆM ĐÃ ĐƯỢC KHOA HỌC CÔNG NHẬN VÀ BƯỚC VÀO CÁC PHÒNG KHÁM TÂM LÝ NHƯ THẾ NÀO?
Khi nhắc đến trị liệu tâm lý, số đông trong chúng ta thường nghĩ ngay đến các phòng khám bác sĩ tâm thần hoặc những liệu pháp y khoa hiện đại từ phương Tây. Thế nhưng, có một dòng chảy trị liệu khác, âm thầm nhưng mạnh mẽ, đang ngày càng được khoa học thế giới công nhận và chứng minh hiệu quả: Tâm lý học phương Đông - cụ thể là phương pháp Chánh niệm (Mindfulness).
Trong số phát sóng Mindful Leadership mới đây, Thầy Thích Chân Pháp Khâm đã có những chia sẻ sâu sắc về hành trình Chánh niệm chinh phục sự công nhận của khoa học:
“Bắt đầu từ năm 1975, Thiền sư Thích Nhất Hạnh có viết một cuốn sách gọi là ‘Phép lạ của sự tỉnh thức’ và giới thiệu Chánh niệm tới phương Tây. Nhờ cuốn sách, những thế hệ đầu tiên của các nhà thiền giả, những nhà khoa học, học giả bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về Chánh niệm và áp dụng Chánh niệm vào trong những lĩnh vực mà họ đang làm việc, nhất là lĩnh vực (liên quan đến) stress, căng thẳng. Người đầu tiên áp dụng điều đó nhiều là ông Jon Kabat-Zinn - người viết lời tựa cho cuốn sách này. Ông Jon Kabat-Zinn cũng đã có học với Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong việc đưa Chánh niệm vào lĩnh vực sức khỏe thân tâm. Chính nhờ những công trình của ông Jon Kabat-Zinn đem Chánh niệm vào mà không mang tính cách tôn giáo, đã làm cho chánh niệm được chấp nhận ở phương Tây.
Càng ngày người ta càng khám phá ra rằng Chánh niệm qua việc áp dụng phương pháp thiền, đặc biệt là quay về với hơi thở và bước chân, có tác dụng rất lớn trong việc giảm căng thẳng. Vì khi căng thẳng, hệ thống thần kinh giao cảm hoạt động làm cho tim đập nhanh, huyết áp tăng, máu dồn lên đầu. Một trong những cách hiệu quả nhất để giảm căng thẳng là quay về với bước chân và hơi thở Chánh niệm. Khi quay về với hơi thở Chánh niệm, lập tức hơi thở chậm lại ngay. Chúng ta sẽ không để ý đến những gì xảy ra xung quanh làm mình bị kích thích nữa, mà chỉ quay về với hơi thở thôi. Những chất kích thích đó sẽ ít có tác dụng hơn, và ta có cơ hội để thư giãn. Khi quay về hơi thở và bước chân sẽ kích thích làm vận hành hệ thống thần kinh phó giao cảm - hệ thống được gọi là nghỉ ngơi và tiêu hóa. Đó là lý do vì sao qua cái nhìn và cách ứng dụng khoa học, hơi thở Chánh niệm và phương pháp chánh niệm đã được khoa học phương Tây chấp nhận.”
Cuốn sách “Cẩm nang trị liệu lâm sàng chánh niệm” (Fabrizio Didonna chủ biên) vinh hạnh có lời giới thiệu đầy tâm huyết từ Thầy Thích Chân Pháp Khâm - người đã có nhiều năm thực hành, giảng dạy chánh niệm trên toàn thế giới. Cuốn sách là sự đúc kết từ các nghiên cứu khoa học uy tín, chỉ ra cách ứng dụng hơi thở và sự tỉnh thức như một liệu pháp khoa học thực thụ để chuyển hóa nỗi đau và căng thẳng. Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc “neo” giữ mình bình yên giữa những giông bão tinh thần, hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn dưới góc độ chuyên môn về sự giao thoa giữa tâm lý học lâm sàng và chánh niệm, cuốn sách “Cẩm nang trị liệu lâm sàng chánh niệm” có thể chính là người đồng hành dành cho bạn!
