15/03/2018
Một bài viết đáng để đọc.
Một bài rất tâm huyết.
Và chia sẻ cũng rất bổ ích.
NUÔI DƯỠNG NHỮNG EM BÉ TỰ TIN
………………………………………………….
Lời mở đầu
Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng sự tự tin là 1 trong những yếu tố quyết định sự thành bại. Sự tự tin của con người được hình thành chủ yêu từ thời thơ ấu, đặc biệt là giai đoạn hình thành nhân cách từ 0 đến 6 tuổi. Nếu thiếu sự tự tin sẽ là 1 cản trở rất lớn cho sự học hỏi của trẻ. Chính vì thế việc nuôi dưỡng sự tự tin cho trẻ là 1 yếu tố quan trọng để giúp trẻ phát huy hết năng lực tiềm ẩn.
Con bạn thường hay khóc nhè mỗi khi đến môi trường mới, con bạn ngại phát biểu, ngại giao tiếp với người lạ, không dám biểu diễn trước đám đông …..Đó chính là biểu hiện của việc thiếu tự tin ở trẻ. Điều này khiến con bạn co rúm lại, sợ sệt, lo lắng và phủ nhận khả năng bản thân, nó làm thui chột những năng lực tiềm ẩn chưa được khai mở , trẻ không dám nêu ra ý kiến cá nhân, không biết xử lý tình huống , không biết cách giao tiếp và bào mòn khả năng học hỏi ở trẻ. Nếu tình trạng này kéo dài , trẻ sẽ luôn cảm thấy mình là người thất bại, căm ghét chính bản thân mình và nặng hơn nữa là chứng bệnh tự kỷ .Đây cũng chính là lý do lớn nhất cho hàng loạt vụ tự sát ở lứa tuổi trung học của Nhật Bản.
Tôi đã đọc qua ở đâu đó một bài viết của 1 giáo sư khoa tâm lý trẻ thơ của 1 trường đại học Nhật Bản đã viết rằng : “ Bố mẹ phải chịu trách nhiệm về việc trẻ thiếu tự tin “. Bản thân tôi thấy điều này đúng. Các nuôi dạy con cái ảnh hưởng rất nhiều đến nhân cách của trẻ. Tôi không tin rằng “ bố mẹ sinh con trời sinh tính “ . Với tôi câu nói đó chỉ là nguỵ biện cho sự bảo thủ không chịu thay đổi tư duy nuôi dạy con của một bộ phận phụ huynh hiện nay. Tôi luôn quan niệm mọi thứ đều nằm trong lòng bàn tay, khi tôi nghĩ tôi làm được thì sớm hay muộn tôi sẽ làm được.
Vậy phân tích 1 chút : Những đứa trẻ thiếu tự tin thường đường nuôi dưỡng bởi những kiểu bố mẹ như thế nào ?
Đó là kiểu bố mẹ luôn phủ nhận sự cố gắng và thành quả của con mình.
kiểu bố mẹ luôn kỳ vọng quá sức vào con và luôn so sánh con với trẻ khác .
Kiểu bố mẹ tiết kiệm lời khen .
Kiểu bố mẹ áp đặt ,gia trưởng.
Kiểu bố mẹ cầu toàn .
Kiểu bố mẹ không nuôi dưỡng ước mơ cho trẻ.
Kiểu bố mẹ bản thân cũng không có lòng tự tin vào bản thân.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ NUÔI DƯỠNG SỰ TỰ TIN CHO CON ???
Đây là 1 trong những câu hỏi không khó nhưng lại có phạm trù rộng. Tôi xin gạch chân vài điểm gợi ý thực hiện như sau .
TÍCH CỰC KHEN NGỢI VÀ HẠN CHẾ NHỮNG LỜI CHÊ BAI.
Điều này nói thì rất dễ, nhưng không có nhiều mẹ làm được triệt để. Nếu bạn làm nửa vời thì vẫn chưa gọi là thành công. Có thể các mẹ vẫn hàng ngày khuyến khích và khen con, nhưng khen như thế nào để hiệu quả thì tôi tin rằng có nhiều mẹ chưa bao giờ tìm hiều hoặc tìm hiểu không tới nơi tới chốn.
Nào chúng ta cùng tìm hiểu lợi ích của những lời khen lên trẻ đã nhé.
Lời khen sản sinh ra những cảm xúc tích cực ở trẻ, giúp trẻ nuôi dưỡng ý chí phấn đấu, khó khăn cũng không chùn bước. Bạn cảm thấy như thế nào nếu như bạn bị phủ nhận sự cố gắng? Có nhiều người sẽ cảm nhận ngay được sự thất bại, sẽ không còn sức lực mà cố gắng, cũng ngay lập tức từ bỏ mục tiêu, cảm thấy bản thân thật vô dụng và dốt nát , mất động lực phải không ? Ngược lại nếu bạn được khích lệ rằng “ Không sao đâu, bạn đã cố gắng rất nhiều, chỉ còn 1 chút nữa sẽ thành công thôi, hãy làm lại, làm lại nhé” ….Bạn sẽ cảm thấy thế nào ? Được an ủi, muốn cố gắng , cảm thấy có động lực phải không ? Vậy thì trẻ cũng như chúng ta. Nếu cha mẹ và những người xung quanh luôn khen ngợi, khích lệ , trẻ sẽ cảm mặc dù không thành công nhưng sự cố gắng của trẻ đã được bố mẹ ghi nhận, từ đó sản sinh ra thứ năng lượng tích cực giúp trẻ tự tin và không bỏ cuộc.
Thông qua lời khen, trẻ nhận thấy tầm quan trọng của bản thân với gia đình. Trẻ muốn cố gắng để mong chờ sự khen ngợi hơn nữa- cũng tức là trẻ hạnh phúc với niềm hạnh phúc của cha mẹ.
4 ĐIỂM LÀM NÊN 1 LỜI KHEN “ĐÒN BẨY”.
Khen ngợi cũng là 1 nghệ thuật, bố mẹ cũng cần học cách khen ngợi thế nào để lời khen ấy trở thành đòn bẩy cho thành công của con. Sau đây tôi sẽ lần lượt giới thiệu 8 điểm chú ý làm nên 1 lời khen hiệu quả .
Khen từ những thứ bình thường, nhỏ nhặt nhất :
Những việc tưởng chừng như hiển nhiên và đơn giản nhưng đối với trẻ thì đó là cả 1thách thức ,một quá trình học hỏi,lỗ lực phấn đấu. Cha mẹ đừng tiếc gì mà không khen trẻ. Ví dụ như : buổi sáng trẻ có thể tự dạy mà không cần mẹ đánh thức, trẻ có thể tự đi bộ 1 mình mà không cần mẹ dắt tay, trẻ đưa tay vuốt má mẹ thể hiện tình cảm….vân vân ...Hãy khen con bằng những câu nhẹ nhàng như: “Con yêu của mẹ , ( cậu bé,cô bé ngoan của mẹ …)hôm nay con đã cố gắng rồi. Hôm nay con đã làm tốt hơn ngày hôm qua ...và mẹ tin ngày mai con sẽ làm tốt hơn hôm nay….”
2. Không chỉ khen kết quả mà cần khen QUÁ TRÌNH
Không chỉ những lúc thành công mà việc trẻ dảm thử thách, dám thực hiện những điều mới đã là rất đáng khen rồi. Có thể ngày hôm nay trẻ thất bại, nhưng hãy dành những lời khen tặng cho quá trình dám thử thách và quá trình cố gắng của trẻ. Việc trẻ dám thử thách là 1 diều vô cùng đáng khen đấy chứ. Hãy nói với con rằng : Con ngoan của mẹ, con sắp làm đuọc rồi, mẹ tin là thế. Chỉ còn 1 chút xíu nữa thôi, nếu con làm lại lần nữa mẹ tin con sẽ làm được. Bạn hãy thử nói những điều đó với con mà xem ...Bạn sẽ thấy sự cố gắng và thành công của con .
3.Khen ngợi cụ thể
Cần dùng những từ ngữ biểu đạt sự cụ thể để khen con . Ví dụ như : Mẹ biết con đã luyện tập rất nhiều, con đã làm rất tốt ở việc a,b,c . Tuy nhiêm điểm x,y,z con còn thiếu 1 chút nữa thôi. Con cố lên chút nữa được không, mẹ luôn ủng hộ con …
4.Cần nhớ 3 từ khoá “ Cảm ơn - cảm động - và trưởng thành “ khi khen con : Thế có nghĩa như thế nào : Nên nói lời cảm ơn con: ví dụ hôm nay con đã giúp mẹ mang quyển sách cho ba, hãy nói cảm ơn con, mẹ rất cảm động về sự giúp đỡ của con, thât may vì con đã giúp mẹ.
Hoặc : Năm ngoái khi con 1 tuổi con vẫn chưa vẽ đuọc như vậy, bây giờ con đã vẽ được bức tranh rất đẹp rồi. Mẹ vui và hạnh phúc lắm . Đó chính là khen, khích lệ sự trưởng thành ở trẻ . Trẻ sẽ hiểu rằng “ Mẹ luôn dõi theo trẻ “ và trẻ muốn cố gắng để trưởng thành hơn nữa.
NUÔI DƯỠNG TRẺ TRONG NGẬP TRÀN YÊU THƯƠNG
Tình yêu thương rất quan trọng, nó nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, tình yêu thương cũng có sức mạnh đẩy trẻ tiền xa hơn, hoàn thiện hơn. Muốn có 1 tình yêu thương trọn vẹn đúng cách, bố mẹ cần an yên từ trong tâm mình, biết chấp nhận cả những khuyết điểm của con, không yêu cầu sự hoàn hảo. Khi bố mẹ chấp nhận đươc những khuyết điểm của con thì bố mẹ sẽ trở nên an nhiên mà yêu thương và vui vẻ. Khi bạn biết chấp nhận, bạn sẽ tự nhiên không so sánh con mình với đứa trẻ khác. Tuy nhiên chấp nhận ở đây không phải là thụt lùi để trẻ xấu cứ xấu, mà chấp nhận ở đây chính là thừa nhận điểm yếu của trẻ, để cùng trẻ tìm cách khắc phục.
Khi bạn yêu thương, bạn sẽ thấy mọi thứ thật đẹp phải không? Bạn thấy bạn bao dung hơn phải không?
Bạn nói với tôi rằng “ bố mẹ nào chẳng thương con “ . Điều này đúng. Nhưng thể hiện nó thế nào thì còn tuỳ mỗi cá nhận. Tôi đã từng đọc 2 cuốn sách nói về cách thể hiện yêu thương với trẻ của tác giả Kubota. Đại loại là tôi cảm thấy mình cần phải thể hiện yêu thương chồng con và những người xung quanh nhiều hơn, điều đó làm cuộc sống của tôi trở lên kỳ diêu các bạn ạ. ( Khi nào có thời gian tôi sẽ tổng kết vài điểm trong những cuốn sách đó vớ các bạn ). Nói tóm lại sau khi đọc xong cuốn sách đó, tôi thấy mình đôi lúc đã lãng quên những cử chỉ yêu thương với con gái lớn, từ khi có zai nhỏ ra đời. Và tôi bắt đầu quay lại những cử chỉ truyền tải yêu thương . Tôi thường xuyên ôm con hơn và nói cho con biết cảm giác được ôm con vào lòng tôi hạnh phúc thế nào, xoa đầu con khi con làm được việc gì đó đáng khen, thường xuyên nói những lời yêu thương hơn, khi đi ra ngoài tôi địu bạn nhỏ và nắm tay con gái nhiều hơn . Mẹ con tôi cũng bắt đầu trở lại trò chơi viết thư yêu thương cho nhau … Và tôi cảm thấy con vui sướng và hạnh phúc, cũng cố gắng thật nhiều và tự tin hơn vì cảm thấy mình có vị trí không kém em trai trong mắt của mẹ. Tôi đã tự hứa với lòng sẽ không bao giờ ngưng những cử chỉ yêu thương như thế.
NUÔI DƯỠNG VÀ XÂY DỰNG MỤC TIÊU, ƯỚC MƠ CHO TRẺ
Điều này rất quan trọng. Nếu không có mục tiêu trẻ sẽ làm mọi thứ thật hời hợt. Đối với những trẻ nhỏ , bố mẹ cần gợi ý, xây dựng mục tiêu vừa sức với trẻ. Ví dụ cụ thể nhé: “ Con yêu, mẹ con mình sẽ cố gắng tập tuyện để leo được lên cầu tháng này . Sẽ thật tuyệt nếu con tự mình leo lên được mà không cần mẹ phải không? Nhưng trước tiên là phải luyện tập nhé !”. Nếu mẹ nào giỏi vẽ thì có thể vẽ ra mục tiêu đó và dán ở góc mà trẻ dễ thấy nhất ( vì sao ư? Vì trẻ chúng rất hay quên, vẽ ra để nhắc nhớ cho chúng cũng là 1 phương pháp khá hiệu quả mà các mẹ Nhật hay áp dụng.
Đối với trẻ lớn, chúng thường tự mình đặt ra mục tiêu và có những ước mơ riêng. Nhưng đặc tính của trẻ là thay đổi rất nhanh. Hôm nay ước mơ của chúng là bác sỹ, ngày mai lại là phi hành gia vũ trụ...thậm chí như cháu tôi, bạn ấy lại ước làm cô lao công đổ rác. Nhưng dù bất cứ ước mơ nào, bố mẹ hãy là người khích lệ con, tuyệt đối không cười nhạo dưới bất cứ hình thức nào, ngay cả những mục tiêu và ước mơ được coi là không tưởng nhất. Còn nhớ, hôm trước con gái tôi bỗng nhiên nói với mẹ : “ Mẹ ơi, con ước sau này con sẽ là 1 giáo sư mẹ ạ. Hôm nay cô giáo con đã kể về giáo sư đại học của cô. Ông ấy thật tài giỏi. Thế nhưng con là con gái có làm được giáo sư hay không? Giáo sư thì con cần phải làm gì hả mẹ? “ Đấy nhờ cái ước mơ không tưởng ấy, mà con đã mượn bao nhiêu sách về thí nghiệm khoa học cho trẻ cấp 1 về đọc và nghiên cứu, rồi còn ghi chú ra 1 cuốn sổ nhỏ. Bản thân tôi biết ước mơ đó rồi cũng sẽ thay đổi sang 1 ước mơ khác vào 1 ngày không xa. Nhưng tôi cũng rất ủng hộ con và tạo điều kiện tối đa cho con thực hiện nó.
TẠO ĐIỀU KIỆN CHO TRẺ TRẢI NGHIỆM
Ai cũng biết việc trải nghiệm vô cùng quan trọng đúng không? Nó cũng là 1 trong những yếu tố quan trọng để nuôi dưỡng sự tự tin của trẻ. Trẻ có trải nghiệm mới có tích luỹ kinh nghiệm, và có kinh nghiệm mới có tự tin để đối diện với chúng những lần tiếp theo.Trải nghiệm ngay cả khi biết chắc chắn trẻ sẽ thất bại. Việc mẹ cần làm là khích lệ con. Thất bại cũng là 1 trải nghiệm quan trọng để trẻ rèn luyện bản lĩnh, và nếu mẹ giúp trẻ đứng lên từ thất bại đó , chính là mẹ đã thành công.
NUÔI DƯỠNG KHẢ NĂNG NGÔN NGỮ CHO CON
Ngôn ngữ rất quan trọng để truyền tải, những em bé hoạt ngôn phần lớn là những em bé rất tự tin. Mẹ cần bồi đắp và nuôi dưỡng vốn từ cho con, nuôi dưỡng tình yêu ngôn ngữ cho con. Khích lệ con học nhiều thứ ngôn ngữ mới. Tuy nhiên việc nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt vẫn là nhiệm vụ hàng đầu. Đã là người Việt và sống ở Việt Nam thì 99% trẻ sẽ tự nhiên biết tiếng Việt. Nhưng để dùng chính xác tiếng Việt, sử dụng tiếng Việt “đẹp" trong giao tiếp lại không phải là chuyện dễ dàng khi môi trường xung quanh có vô số người lớn dùng tiếng Việt “dị". Bản thân tôi cũng là người rất khó tính trong việc sử dụng ngôn ngữ và cũng rất trăn trở việc làm thế nào để nuôi dưỡng và vun đắp tình yêu tiếng Việt cho con tôi. Mẹ con tôi vẫn đang trong hành trình kiếm tìm phương pháp tối ưu nhất. Mong nhận được những chia sẻ của những mẹ có kinh nghiệm nhé .
Đối với trẻ lớn 1 chút , mẹ nên tập cho trẻ thuyết trình. Ban đầu là những bài tập nhỏ , vừa sức với những chủ đề được mẹ hướng dẫn. Sau đó hãy để con tự chọn chủ đề và tự trình bày theo ý mình.Những bài tập như thế không những cho trẻ 1 khả năng biểu đạt rõ ràng, lưu loát và truyền cảm, mà còn tạo cho trẻ sự tự tin giao tiếp cần có để thành công sau này.
XÂY DỰNG NHIỀU MỐI QUAN HỆ TỐT ĐẸP CHO CON
Việc hướng trẻ có nhiều mối quan hệ chính là việc nuôi dưỡng tự tin cho trẻ. Không chỉ những mối quan hệ bạn bè, mà cả những mối quan hệ với người lớn hơn. Ở Nhật thường có những hội các bà mẹ có con cùng tuổi, họ thường hẹn hò nhau thứ 7 , chủ nhật cho con cùng đi công viên chơi. Tôi đã đọc ở 1 cuốn sách nào đó của Nhật nói rằng: Khi còn nhỏ, mẹ nên xây dựng cho con cái ít nhất 1 người bạn thân và 1 hội nhóm bạn cùng sở thích đấy.
Kết luận: Nuôi dưỡng sự tự tin cho trẻ là 1 hành trình khó khăn và xuyên suốt từ sơ sinh cho tới trưởng thành. Mỗi giai đoạn thì vai trò của cha mẹ lại khác nhau, tuy nhiên tất cả sẽ không được xây dựng nếu chúng ta chưa biết yêu thương đúng cách. Trước đây tôi không tin rằng yêu thương cũng phải học. Nhưng sau khi nghiên cứu nhiều về giáo duc Nhật tôi đã hiểu ra rằng “ Yêu con thì mẹ nào cũng có nhưng để tình yêu đó truyền tải đúng cách thì mẹ cần học rất nhiều “ Và tôi đã THAY ĐỔI, SẼ CÒN THAY ĐỔI để biết yêu thương nhiều hơn nữa.
Bài viết này được viết dựa trên kinh nghiệm bản thân và tham khảo từ những nguồn sách về giáo dục Nhật của những tác giả Suzuki và Kubota
Cảm ơn các mẹ đã đọc hết post này. Yêu thương và trân trọng !
Nguồn MẸ BATO
-
