19/06/2026
Giáo sĩ Thừa sai và Chính sách Thuộc địa của Pháp tại Việt Nam (1857-1914) - Cao Huy Thuần
---
140 🍃
---
“Truyền đạo Thiên Chúa… Điều đó có liên quan gì đến chính sách thuộc địa không? Chẳng ai trả lời rằng không, trừ khi có định kiến…”.
Giám mục Guébriant, bề trên của Nha Thừa Sai Paris đã viết như vậy trong tập chí Correspondant số 25/1/1931¹. Ba mươi bảy năm sau, vào 1968, giữa chiến tranh nóng bỏng ở Việt Nam, một bức thư sau đây của các giáo chức ki-tô Pháp² được gởi đến các đồng nghiệp của họ tại Mỹ:
“Phải thừa nhận rằng, vì chính sách mà các chính phủ nước họ đã áp dụng, các người ki-tô thường bị đồng hóa, trước mắt các dân tộc Á Phi, với đế quốc và thực dân, hôm qua cũng như hôm nay. Nhìn vấn đề như vậy thì đơn giản thái quá, và các giáo hội ki-tô còn phải tốn nhiều công sức lắm để tái lập sự thật. Nhưng, cho đến hôm nay, nhiều hình thức can thiệp khác của các quốc gia được xem là ki-tô lại dựng thêm nhiều cản trở mới cho việc du nhập của thánh kinh vào Á Phi. Việc ném bom ở miền Bắc Việt Nam không phải là hình thức can thiệp duy nhất, nhưng là hình thức lộ liễu nhất”.
