24/12/2025
Sau khi suy tính, mình quyết định đóng cửa trước tiệm sách củ Thủ Đức. Sách cũ Thủ Đức sẽ hoạt động thêm đúng 1 tháng nữa và sẽ chính thức đóng cửa từ ngày 26/1/2026.
Cảm ơn các bạn đã ghé thăm và ủng hộ tiệm Sách cũ Thủ Đức trong gần 3 năm qua. Có thể qua tết nếu Sách cũ Thủ Đức thu xếp được thì chỉ bán online thôi.
Còn ở tiệm Sách cũ Nhiên mình vẫn còn phải suy nghĩ thêm.
Sau nhiều ngày đau đầu suy nghĩ về việc nếu doanh thu vượt 1 tỷ/năm thì bắt buộc phải xuất hóa đơn cho mỗi lượt bán hàng. Tiệm mình hiện chưa tới mức đó, nhưng nếu làm ăn thuận lợi hơn, đẩy quảng cáo tốt hơn thì cũng không phải là quá xa. Vậy nên, sớm hay muộn cũng phải nghĩ tới chuyện này. Thật ra, vấn đề không nằm ở chỗ xuất hay không xuất hóa đơn, nộp thuế ít hay nhiều. Làm ăn đàng hoàng thì chuyện đóng thuế là điều hiển nhiên, mà là kê khai tồn kho và đầu vào khi thu mua sách cũ.
Nếu so với một tiệm tạp hóa hay cửa hàng bán lẻ thông thường thì mọi chuyện có vẻ đơn giản hơn nhiều. Ví dụ như một tiệm tạp hóa tầm trung, ước tính có đâu đó khoảng 10.000 sản phẩm đi. Hàng hóa tuy nhiều nhưng lặp đi lặp lại, kê khai tồn kho ban đầu một lần, sau đó chỉ cần nhập thêm khi hết hàng, nhập hàng chính hãng và có hóa đơn đầy đủ để lưu giữ là ổn. Thi thoảng có thêm sản phẩm mới thì thêm mới sản phẩm đó thôi. Chỉ có điều, số lượng hóa đơn xuất mỗi lần bán nếu quá nhiều thì chi phí cả năm sẽ không hề nhỏ.
Còn đối với mua bán sách cũ, mỗi một cuốn sách, mỗi một cuốn truyện tranh đều là một sản phẩm riêng, chưa kể cùng một tựa sách nhưng khác lần tái bản, khác bìa thì cũng thành một sản phẩm khác. Có đến 95% số sách cũ chỉ có 1 cuốn duy nhất, có những đầu sách vài năm nữa cũng chưa chắc gặp lại. Một tiệm sách cũ nho nhỏ cũng không dưới 10.000 đầu sách. Còn như tiệm sách cỡ trung trung như tiệm mình thì ngót nghét cả 100.000 cuốn, nếu tính thêm từng cuốn truyện tranh giá vài ngàn đồng/cuốn nữa thì số lượng còn vượt xa hơn. Đối với tiệm lớn số lượng có thể lên tới hàng trăm ngàn cuốn. Thử hỏi, với số lượng như vậy cần bao nhiêu nhân sự, cần bao nhiêu thời gian để kiểm kê? Thật sự, mình không tính nổi và chắc chắn không thể làm nổi. Mà nếu không làm hết thì những cuốn sách, những cuốn truyện tranh chưa được kê khai hàng tồn sẽ thuộc diện không có đầu vào, đồng nghĩa với việc không thể xuất hóa đơn.
Đó là vấn đề kê khai hàng tồn trước ngày 1/1/2026. Còn vấn đề sau đó là lập bảng kê khai mua vào. Hóa đơn đầu vào thì không có vì thu mua lại của cá nhân, gia đình, nên bắt buộc phải lập bảng kê khai 01 khi thu mua. Mà không phải ai cũng chấp nhận cung cấp CCCD để lưu lại thông tin, điều này cũng là một trở ngại lớn cho việc mua bán. Việc kê khai này lại tốn không ít thời gian vì, như đã nêu ở trên, mỗi tựa sách thường chỉ có một cuốn. Chưa kể rủi ro bị cán bộ thuế loại trừ các đầu vào này cũng không hề nhỏ. Ai đã từng quyết toán thuế cho công ty có lẽ sẽ hiểu. Và khi đã bị loại bỏ thì những hóa đơn đã xuất sẽ trở thành không có đầu vào, đồng nghĩa với vi phạm và bị phạt trên từng hóa đơn đã xuất. Chưa kể đến nhiều lỗi vi phạm thuế khác nữa, nếu vô tình vi phạm thì các mức phạt khác nhau cũng không hề ít.
Mình không muốn trốn thuế. Mình muốn kê khai minh bạch, rõ ràng và đóng thuế đầy đủ, nhưng rủi ro lại quá cao. Mà kinh doanh thì ai cũng phải tính đến mức độ rủi ro, rủi ro trong kinh doanh là chuyện tất nhiên, nhưng ở đây lại phải gánh thêm một rủi ro khác: rủi ro vi phạm thuế.
Rủi ro vi phạm xuất hóa đơn là quá lớn, vì vậy mình vẫn đang phải tiếp tục suy tính. Một là tìm cách mua bán ít lại để doanh thu không chạm mốc 1 tỷ/năm, và cắt giảm chi phí để tiếp tục tồn tại. Hai là đóng cửa, bỏ nghề. Nghĩ tới trường hợp này thì thật sự buồn. 10 năm với cái nghề sách này, đối với các anh các chú thì có đáng là bao, nhưng đối với một đời người thì được mấy cái 10 năm? Vì yêu thích sách, yêu thích công việc này nên mình mới gắn bó tới ngần ấy năm. Gắn bó vì nó có thể làm giàu ư? Không! Nếu nghề sách cũ mà dễ làm giàu thì chắc đã không có cảnh nhiều tiệm sách phải lần lượt đóng cửa như vậy.
Stress, thật sự rất mệt mỏi. Mình cần phải tiếp tục suy nghĩ và cũng chờ đợi một đề xuất mới vừa được đưa ra hôm qua: doanh thu trên 3 tỷ mới bắt buộc xuất hóa đơn. Hoặc có cơ chế phù hợp hơn cho ngành mua bán đồ cũ nói chung và mua bán sách cũ nói riêng. Nhằm tạo điều kiện cho các tiệm sách cũ tụi mình vừa có thể tuân thủ pháp luật một cách khả thi, vừa giữ được vai trò trong việc lưu giữ, lan tỏa tri thức và thúc đẩy văn hóa đọc.
Vừa suy nghĩ tiếp và vừa cầu khẩn vậy.
