15/12/2023
“Ngó lên cái mặt thì lanh
Ngó xuống cái mủng một phanh dây dừa”
(mủng = thúng, phanh = khoanh)
“Anh ơi chớ phụ xơ dừa
Xơ dừa đỡ đói ngày xưa đến rày”
Đó là những câu hát đối đáp của các chàng trai, cô gái làng se dây dừa thôn Chánh Khoan Đông (xã Mỹ Lợi, , ) ngày xưa. Nơi từng một thời huy hoàng với nghề thủ công se dây dừa. Cái nghề có hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được UBND tỉnh công nhận là vào năm 2012 nay đã vào đà của những quãng cuối cùng.
Hiện tại, số ít ỏi còn giữ nghề se dây dừa rủ nhau tập trung ở góc vườn để cùng làm cho vui, họ thong thả vừa làm vừa trò chuyện, hát hò, nói cười rổn rảng... xua tan cái tĩnh lặng nơi góc vườn. Họ là những người cuối cùng còn lưu giữ nghề truyền thống thủ công này, tất cả đều đã ở cái tuổi quá 60!
Không bao lâu nữa, nghề se dây dừa ở đây sẽ khép lại như một lẽ tự nhiên của xã hội. Khép lại là một cách nói giảm đi, tránh làm tổn thương những người còn tha thiết với nghề, với quê kiểng. Nhưng khép lại như thế cũng có nghĩa là khép lại một vùng văn hóa, tuy nhỏ thôi nhưng cũng là của thừa tự từ tổ tiên. Bởi cùng với nghề là cả một vùng mênh mông văn hóa dân gian, là hát hò, đối đáp, ca dao, tục ngữ… hiện lên. Nên nếu mất nghề se dây dừa là ta sẽ mất một không gian văn hóa gắn bó máu thịt với nghề này. Mà có lẽ sẽ mất thật, bởi khi những người đàn bà đã sáu bảy mươi tuổi kia về với mây trắng thì còn ai theo nghề nữa đâu.
Những hình ảnh mến thương còn lại của làng nghề se dây dừa thủ công hiện nay ở Chánh Khoan Đông
Cre: Copy
