14/08/2026
THÓI QUEN CỢT NHẢ CỦA NHỮNG BỘ ÓC XUẤT CHÚNG
Chúng ta vẫn thường hình dung các thiên tài như những biểu tượng mẫu mực: nghiêm nghị và lúc nào cũng chìm đắm trong những tư tưởng vĩ đại làm thay đổi thế giới. Nhưng khi bóc tách cuộc đời thực của họ đằng sau những trang sách hay phòng thí nghiệm, lịch sử lại ghi nhận vô số khoảnh khắc "cợt nhả" đến mức ngỡ ngàng. Sự tếu táo đó đôi khi không chỉ là vài phút nông nổi bốc đồng, mà còn trở thành một thói quen sống, một bệ phóng tư duy giúp họ sống sót và tỏa sáng qua những áp lực nghẹt thở.
1️⃣Mark Twain
Không phải ngẫu nhiên mà Mark Twain được coi là một trong những ngòi bút trào phúng vĩ đại nhất văn học Mỹ. Ông thường biến sự mỉa mai thành một thứ "vũ khí" sắc bén để vạch trần tính hợm hĩnh và những điều vô lý của xã hội đương thời.
Năm 1897, khi tin đồn ông bị bệnh nặng và đã qua đời lan truyền với tốc độ chóng mặt trên khắp các mặt báo tại Mỹ, một phóng viên đã vội vã tìm đến tận nơi để xác thực. Đáp lại sự xôn xao của công chúng, Mark Twain chỉ thản nhiên để lại một câu nói đi vào lịch sử: "Tin đồn về cái chết của tôi đã bị thổi phồng quá mức" (The report of my death was an exaggeration).
2️⃣Oscar Wilde
Oscar Wilde không chỉ viết ra kịch hay, ông biến chính sự tồn tại của mình thành một tác phẩm nghệ thuật trào phúng. Là một "dandy" chính hiệu - người đàn ông chăm chút ngoại hình đến mức tối đa, Wilde có thói quen liên tục rèn luyện phản xạ ngôn từ thông qua những câu khẩu quyết dí dỏm (epigrams) trong mọi buổi tiệc tùng.
Năm 1882, khi vừa cập cảng New York để bắt đầu chuyến diễn thuyết tại Mỹ, đứng trước hàng dài thủ tục phiền phức, ông đã khiến nhân viên hải quan phải gãi đầu kinh ngạc khi thản nhiên tuyên bố: "Tôi không có gì để khai báo ngoại trừ sự xuất chúng của mình" (I have nothing to declare except my genius).
3️⃣Richard Feynman
Nhà vật lý kiệt xuất Richard Feynman nổi tiếng với tư duy sáng tạo không giới hạn nhờ duy trì sự tò mò của một đứa trẻ. Trong cuốn tự thuật kinh điển "Chắc chắn là ngài đang đùa, ông Feynman!", ông đã kể lại chi tiết thói quen chọc phá tại Phòng thí nghiệm Los Alamos thuộc Dự án Manhattan (dự án chế tạo bom nguyên tử mật).
Bằng cách thử xác suất và quan sát sự bất cẩn của đồng nghiệp, Feynman đã tự học cách bẻ khóa các tủ tài liệu mật chứa bí mật quốc gia. Việc ông lẻn vào mở két sắt chỉ để lại những mẩu giấy trêu đùa bộ phận an ninh chính là cách ông giải tỏa không khí ngột ngạt của dự án hạt nhân.
4️⃣Winston Churchill
Đối với Vị Thủ tướng Anh đã dẫn dắt quốc gia qua Thế chiến II, sự hài hước sâu cay không đơn thuần là sở thích mà là một chiến thuật sinh tồn trên chính trường.
Ông dùng sự sắc sảo trong giao tiếp để át vía đối thủ chính trị và xả hơi sau những giờ làm việc căng thẳng.
Màn đáp trả kinh điển vào năm 1946 với Nữ nghị sĩ Bessie Braddock là minh chứng rõ nhất. Khi bị bà Braddock công kích gay gắt rằng ông đang trong tình trạng say khướt, Churchill lập tức tung cú đòn ngôn từ khiến đối phương câm nín: "Bessie thân mến, cô thật xấu xí... Nhưng sáng mai tôi sẽ tỉnh, còn cô thì vẫn xấu xí" (Bessie, my dear, you are ugly... But tomorrow I shall be sober and you will still be ugly).
5️⃣Abraham Lincoln
Thường xuất hiện với gương mặt u buồn trong các bức ảnh lịch sử, nhưng thực chất Abraham Lincoln là một người nghiện kể chuyện đùa. Ngay cả vào thời điểm lịch sử trọng đại khi chuẩn bị đọc bản thảo Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ cho Nội các nghe, ông vẫn bắt đầu buổi họp bằng việc đọc to một chương trong cuốn sách hài của Artemus Ward.
Khi bị trách cứ vì cười đùa giữa lúc đất nước đang rớm máu vì chiến tranh, Lincoln đã bộc bạch một sự thật xót xa: "Nếu không cười, có lẽ tôi đã chết vì đau khổ mất rồi". Sự hài hước chính là cơ chế tự vệ tâm lý (coping mechanism) giúp vị Tổng thống vượt qua căn bệnh trầm cảm và gánh nặng ngàn cân của dân tộc.
Nhìn lại hành trình của những nhân vật xuất chúng này, chúng ta nhận ra họ đều gặp nhau ở một điểm chung: tư duy hài hước trào phúng. Có người bộc lộ sự cợt nhả như một bản năng nguyên thủy chảy trong máu, nhưng cũng có người lại cố tình chọn góc nhìn tếu táo như một chiến thuật phòng vệ tinh thần, giúp họ không bị đè bẹp bởi áp lực khổng lồ từ công việc và thời đại.
📚Hóa ra, khả năng nhìn ra sự hài hước trong nghịch cảnh không phải là một món quà may rủi của số phận, mà hoàn toàn có thể được tập luyện và bồi đắp. Cuốn sách "Thói quen hài hước" của tác giả Paul Osincup đi sâu bóc tách cơ chế vận hành của tiếng cười dưới góc độ khoa học tư duy, mang đến những góc nhìn mượt mà giúp bạn chủ động xây dựng một lớp "khiên chắn" tinh thần vững chãi, nhẹ nhàng bước qua những áp lực bủa vây của cuộc sống hiện đại: https://shorturl.at/erdsH
