07/04/2015
MẬT ONG BỊ KẾT TINH CÓ PHẢI LÀ MẬT GIẢ... ????
Một số trường hợp ban phát hiện mật ong của mình bị đóng đường ( kết tinh) đừng vội bỏ đi bạn vì đó là dấu hiệu mật ong của bạn đang dùng là loại tốt. Thử tìm hiểu nhé !!
1. MẬT ONG BỊ KẾT TINH (ĐÓNG ĐƯỜNG) LÀ GÌ?
Đóng đường (Kết tinh) là hiện tượng mật ong chuyển từ dạng lỏng sang dạng hạt (bao gồm cả hạt mịn và hạt to/thô). Đầu tiên chúng kết tinh ở dạng mịn, sau đó chuyển sang kết tinh dạng hạt. Kết tinh có nhiều hình dạng khác nhau (kết tinh dưới đáy chai, hoặc miệng chai, hoặc cả phần đáy & phần chai). Mỗi loại mật ong khi bị kết tinh có hình dạng khác nhau, ví dụ như Mật Cúc Quỳ, Mật Cao Su...khi kết tinh có hạt to. Mật Ong Rừng, Cỏ Lào...có hạt kết tinh dạng nhỏ trung bình hoặc mịn như phù sa.
2. TẠI SAO MẬT ONG BỊ KẾT TINH (ĐÓNG ĐƯỜNG)
Mật ong là hỗn hợp của các loại đường và một số thành phần khác. Ở nhiệt độ 200C hoặc thấp hơn! Dung dịch nước đường 70% bão hòa xuất hiện các hạt kết tinh ở đáy chai. Mật ong thực chất là dung dịch đường đặc hơn nhiều hàm lượng đường thông thường từ 75-80% cho nên nó rất dễ dàng bị kết tinh. Đặc biệt hàm lượng đường GLUCOSE có trong mật ong (khoảng 35-40%) bị tách nước và tạo thành dạng tinh thể hay còn gọi là mầm kết tinh. Làm cho mật lỏng chuyển dần sang dạng mịn phù sa rồi dạng hạt.
Vì vậy mật ong nào có hàm lượng đường GLUCOSE càng cao thì càng dễ kết tinh. Ngoài ra Mật Ong thô nếu có các hạt phấn hoa, hạt sáp vụn, bụi, bọt nhỏ cũng có tác dụng như là mầm kết tinh kích thích mật kết tinh nhanh.
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH KẾT TINH CỦA MẬT ONG.
a - NHIỆT ĐỘ:
* Dưới 500C Mật Ong rất khó kết tinh (ví dụ như để vào ngăn lạnh của tủ lạnh, mật chỉ đặc & dẻo lại, không kết tinh)
* Từ 6-200C Mật Ong rất dễ bị kết tinh (chẳng hạn để Ngăn Mát tủ lạnh, hoặc thời tiết mùa Đông của miền Bắc)
* Trên 270C đây là ngưỡng làm cho kết tinh bị tan chảy, nếu bảo quản mật ong ở nhiệt độ này, mật không bị kết tinh. Nhưng nếu bảo quản ở nhiệt độ quá cao sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng của mật.
b. - HÀM LƯỢNG NƯỚC TRONG MẬT ONG: Do mật ong là dung dịch đường quá bão hòa nên mật ong có hàm lượng nước càng thấp (loãng) thì càng nhanh bị kết tinh và ngược lại! Mật Ong càng đặc, càng kết tinh nhanh, Mật ong loãng thì chậm hoặc không bị kết tinh.
c. HÀM LƯỢNG ĐƯỜNG GLUCOSE: Nhiều loại mật ong có tỷ lệ đường GLUCOSE/FRUCTOSE xấp xỷ bằng 1, khi tỷ lệ này trong mật ong càng cao thì mật càng nhanh kết tinh ngược lại tỷ lệ này càng thấp thì càng chậm thậm chí không bị kết tinh.
d. PHẤN HOA LẪN TRONG MẬT: Đối với mật ong thô (tức là chưa qua sử lý, lọc công nghiệp) hay ta còn quen gọi là mật ong nguyên chất. Thường có lẫn phấn hoa, các hạt & phân tử phấn hoa nhỏ li ti trong mật ong chính 1 là yếu tố kết dính, tạo nên tình trạng kết tinh của Mật.
Như vậy có thể thấy kết tinh là hiện tượng tự nhiên của mật ong! Thậm chí là các loại mật ong tốt hơn như: Mật có hàm lượng đường GLUCOSE cao, mật đặc hơn mới kết tinh.
4. MẬT ONG NÀO KHÔNG BỊ KẾT TINH
Những loại mật ong không kết tinh hoặc châm kết tinh là do hàm lượng đường FRUCTOSE có trong mật cao….và một số loại mật khác khi có hàm lượng nước cao cũng không thấy kết tinh. Và Mật Ong đã qua xử lý công nghiệp không thể kết tinh
LOẠI MẬT ONG KHẢ NĂNG KẾT TINH
Mật Ong Rừng +
Mật Hoa Vải -
Mật hoa Nhãn -
Mật hoa Cúc Quỳ +
Mật hoa Cỏ Lào +
Mật hoa Bạc Hà +
Mật hoa Cao Su +
Mật Ong Hoa Tràm -
*(+): cao hơn giá trị trung bình; (-) thấp hơn giá trị trung bình
5. MẬT ONG GIẢ CÓ BỊ ĐÓNG ĐƯỜNG KHÔNG?
Có nhiều người làm mật ong giả bằng cách nấu nước đường với phèn chua rồi pha thêm một ít mật ong cho có mùi. Mật giả thường loãng nên không kết tinh. Nhưng nếu nấu đặc thì có kết tinh nhưng lớp kết tinh chỉ lắng xuống dưới đáy chai một lớp mỏng có đặc điểm sau:
- Các hạt kết tinh của mật ong giả rất cứng, đóng thành cục rất cứng dưới đáy chai.
- Rất khó tan khi xử lý bằng cách ngâm nước nóng.
Đối với những chai mật bị kết tinh mà nghi ngờ là mật giả, chỉ cần đặt vào chậu nước nóng, thay nước vài lần, nếu mật ong thật thì lớp kết tinh sẽ tan ra thành trạng thái lỏng như mật ong. Còn nếu là đường, không thể tan Còn kết tinh của mật ong tự nhiên thì mềm, khi cho vào miệng các hạt kết tinh dễ dàng tan ra.
KẾT LUẬN: Mật Ong nếu bị kết tinh, hay đóng đường là phản ứng hóa học tự nhiên của Mật. Đây chính là 1 trong những đặc điểm để nhận biết mật ong thô, tươi và nguyên chất. Các anh chị đừng lo lắng khi nghĩ rằng mật ong bị đóng đường là mật ong dởm, bởi chính phương Tây, nơi nền khoa học phát triển hơn rất nhiều họ cũng khuyên rằng, mật ong bị kết tinh (Crystallized Honey) mới chứng tỏ là mật ong tốt.
Việc mật bị kết tinh chỉ gây khó khăn cho chúng ta khi sử dụng vì truyền thống đựng mật ong của nước ta là đựng trong chai lọ, có miệng bé, rất khó lấy ra nếu mật bị kết tinh.
